18 वर्षदेखि निरन्तर
समकालीन साहित्य

अहिंसात्मक युद्ध

कविता सतीश छेत्री July 16, 2022, 6:48 am
सतीश छेत्री
सतीश छेत्री

जोसित युद्ध लड़िरहेछु
उसको अनुहार
मेरै दाज्यू-भाइसित मिल्छ
उसका आँखामा
हामीले सानामा खेल्दा
हाँस उठेर आएको पानी
अझै पनि सुकी नसकेको देखिन्छ,
तर मैले उसैसित
लड़न पर्छ
बिहान घाम उदाएपछि
शङ्ख बजेपछि
म ऊविरूद्ध
आक्रमणमा चिच्याउँदै
अघि बढ़नुपर्छ

हाम्रो घमाशान हुन्छ
चोटग्रस्त
रगतैरगत
जब साँझ ढल्छ
शङ्ख बज्छ
म उसको शिविरमा
मलमपट्टी गर्न पुग्नपर्छ
नत्र त यो युद्ध
हिंसात्मक सिद्ध हुनेछ।
नत्र त यो युद्ध
हार अनि जितको हुनेछ।

उसको चोट धोइदिएर
एक दुई थोपा आँसु
उसले नदेखी खसेपछि
जब मन हलुका हुन्छ
फेरि भोलिको युद्धको निम्ति
यी हातगोड़ा सबल हुनेछन्।

उसले देख्दैन
म अश्रुपूर्ण नेत्रले
ऊमाथि प्रहार गरिरहेको हुन्छु
उसले देख्दैन
त्यहाँ एउटा रूढ़ घेरा छ
ममाथि प्रहार गर्दै
ऊ अझ
त्यही चक्रव्यूहभित्र आफैं
ठेलिँदैठेलिँदै पस्दै हुन्छ
म उसलाई घाइते बनाउन चाहन्छु
ताकि ऊ
पीड़ाले छट्पटिएर
बाँच्नुको मोहले
घस्रिँदै भए पनि बाहिर आओस्

म ऊमाथि
भाला, बर्छा, तीरहरू हान्छु

उसले हानेका
गहिरा गहिरा घाउका डोबहरू
मसित पनि सुरक्षित छन्
छात्तीमा।
मैले आइया, आत्था गर्नुहुँदैन
किनभने उसलाई लाग्नेछ कि
म उसको प्रहार-चोटले दुःखेर
ऊसित लड़िरहेछु।
बदला फेर्नलाई
ऊसित भिड़िरहेछु।

यस्तो होइन।

यदि उसलाई म आहत बैरी रहेछु
भन्ने लाग्यो भने
उसले झनै आत्मविश्वास हराउने छ।
जीवनप्रतिको भरोसा हराउने छ
र अझ दुर्बल हुनेछ
मानसिक दबावले।

तर सत्य हो
यदि ऊ हार्न चाहेन भने
उसले
आफ्नो जीवन
सन्तति र गरिमा-गौरव
सब हार्ने छ।

यो युद्धमा उसले जब
सर्वाङ्ग हार्ने छ
तब मात्र ऊभित्र उदय हुनेछ
एउटा सिङ्गो सम्राट।

खालि उसका आँखाको दानामा
लागेको पातलो झिल्ली
उप्काएर बिस्तारै च्यात्न सक्यो भने
ऊ आफूले
युद्ध मैदानमा होइन आफूलाई
टयूलिप बगानको बिचमा पाउने छ।

त्यस दिन उसको आँखामा आँसु हुनेछ
अनि
ओठमा मुस्कान।

हात हुनेछ
फैलिएको वरको हाँगा झैँ
अँगालेर गुलाबी आकाश।


ऊसित उसको
यही कुराहरूलाई बचाईदिन
युद्ध लड़िरहेछु।
मलाई थाह छ
स्पष्टतः थाह छ
यस युद्धबाट
म आफूले कुनै सत्तापाट कमाउनु छैन।
यी घाउहरू जो लागेका छन्
ती नै मेरा
गर्विला उपलब्धिहरू हुनेछन्।

स्वार्थबिना कसरी काम हुन्छ ?
के छ स्वार्थ ?
भनेर सोध्नेलाई भन्दिनू
मेरो स्वार्थ छ
यो युद्धको।
म यही युद्धद्वारा
मातृऋण र पितृऋणबाट उऋण हुनचाहन्छु।
माटोबाट मेरो शरीर बनाइदिने
ती सम्पूर्ण चेतना र पदार्थलाई
दृश्य र दर्शनलाई
प्रेरणा र प्रवाहलाई
उसको छोरा
उसको भरोसा
उसको हित
उसको कृति/कीर्ति
उपहारको रूपमा फर्काउन चाहन्छु।
ताकि फुलैबारी होस्
सर्जकको सृष्टि ।

कोही बेला भाँचिन्छ
अमृतकै हाँगा पनि
लहरा झिक्दा ।
बोटले सहने छ त्यति दु:खाइ।
यो इँटाको कुरा हो
र पो पर्खालको कुरा हो
भरको कुरा हो ।


म पनि दुःखेको छुइन
घाउ र पीड़ा कहाँ
एउटै र परिपुरक हो र ?
घाउ त फूल हो
जसरी कोपिला फुटेर फूल हुन्छ
त्यसरी नै सग्लो छाला
च्यात्तिएर घाउ हुन्छ।
उसले मलाई फूलहरू दिइरहेछ
जसले मलाई तीर हानिरहेछ
म फूलहरूबिच
मौन साधनामा लीन छु।

अनि पीड़ा
पीड़ा त त्यहाँ पनि हुन्छ
जहाँ घाउ हुँदैन
उसलाई पीड़ा छ भने
घाउ बिनाको पीड़ा कसरी हुन्छ
वा निको कसरी हुन्छ ?
म यति मात्र नजर
उसलाई गराउन चाहन्छु।
ताकि उसले
औषधीको खेती गर्न सकोस्।

यसैले म उसित
निर्द्वन्द्व द्वन्द्व बाँचिरहेछु।
रगत बग्योे त के भयो
आहत भयो त के भयो
लड़यो, पछारियो, ठोक्कियो
त के भयो
म ऊसित
धरती साक्षी राखेर
युद्ध लड़िरहेछु।
आकाशलाई उभिन लगाएर
नदीलाई सुसाउन लगाएर
हावालाई फुक्न लगाएर
कपनालाई प्रार्थना गर्न लगाएर
यो युद्ध लड़िरहेछु।

लेखकका अन्य रचना पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस ।