गधा

- निलम फुयाल स्पन्दन

बोझ बोक्न उद्धत तुल्याईएका
निगृहित, मानसिक गधा ।
गधा त आखिर गधा नै रहेछ
स्तर मात्र त फरक भो
बोझ बोक्न विवश हुने
लाचार अनि निरीह
पीडित अनि व्यथित
निर्दोष मानसिक गधा ।

बोक्दिन भन्दा पनि बोकाईन्छ
घोक्दिन भन्दा पनि घोकाईन्छ
सिक्न मन नलाग्दा पनि सिकाईन्छ
अनि आङ्खनो पाण्डित्यांई त्यसमा लदाईन्छ ।
बिचरा,
लाचार भएर बोकिदिई रहेभैंm गर्छ
बोकेको नाटक गर्छ
भ्रममा पार्छ, भ्रममा पर्छ
आखिर रङ्गशाला न हो
स्तर मात्र त फरक भो
गधा त आखिर गधा नै हो,
कुण्ठित कुण्ठित भैm
दमित–दिग्भ्रमित भैंm
निश्छल मानसिक गधा ।

एउटा धोबीको एउटा आदर्श
अर्को धोबीको अर्को शास्त्रार्थ
तेस्रो दर्शनवालाको बिघ्न तर्क
खात माथि खात,
रास माथि रास ।
आखिर ती खन्याउन उद्घत छन्
लालायित छन् , आतुर छन् ।
चुत्था धोबी,
गधालाई भारी बोकाई दाम कमाउ“छन् ।

बोझ धोबीको, पीडा गधाको
दाम धोबीको, काम गधाको
चकित चकित भैm
थकित थकित भैंm
निहत्था, मानसिक गधा ।

अघाए पनि प्यासी भैंm कुरिरहेका
केही नबुझे भैंm घोरिईरहेका
निष्कलङ्क, मानसिक गधा ।
हो, हामी गधा ।

धरान २३, पानवारी

प्रकाशित मिति : प्रकाशन मिति : शुक्रबार, 17 भाद्र, 2073

लेखकका अन्य रचनाहरु