19 वर्षदेखि निरन्तर
समकालीन साहित्य
समकालीन साहित्य
‘होइन केको प्रवचन हो ?’ खबर कागत पढेर एक्लै भुत्भुताइरहेको जँुगे बालाई मैले सोधें ।
उनी जे कुरामा पनि एक्लै भुत्भुताउँछन् । अहिले पनि भुत्भुताइ रहेका छन् । ‘हेर न नानी भारतको उत्तरप्रदेशकी एउटी मुख्यमन्त्रीले सत्तालाई छ छ महिनाका लागि बाँडीचुँडी गरी खाने योजना अघि सारिछिन् । कस्ती बाठी !’ उनले मलाई भने र आफैं फेरि फत्फताउन थाले
१. विषयप्रवेश:
अम्बिका धिताल नेपाली साहित्यमा सक्रिय लघुकथाकार, शिक्षिका तथा बहुआयामिक स्रष्टा हुन्। काभ्रेपलाञ्चोकमा जन्मिएर हाल भक्तपुरको कमलविनायकमा बसोबास गर्दै आएकी धिताल शिक्षण पेशासँगै साहित्यिक सिर्जनामा निरन्तर सक्रिय छिन्। नेपालीमा स्नातकोत्तर अध्ययन सम्पन्न गरेकी उनी भाषा, व्याकरण र अभिव्यक्तिको गहन अध्ययनमा आधारित लेखनका लागि परिचित छिन्
'कोठा खाली छ’ भनेर घरको छातीमा साइनबोर्ड टाँस्न मिल्छ; 'कर्मचारीको पद खाली छ’ भनेर कार्यालयको जाँघनेर सूचना टाँस्न मिल्छ भने अविवाहित युवा–युवतीले 'दिल खाली छ’ भनेर निधारमा लेखेर हिँड्न किन नमिल्ने!
दिलको सम्बन्धमा सबैलाई थाहा छ : यो मायालुको घरघडेरी हो। हाम्रा पुरेतबालाई साक्षीकिनारामा राखेर भन्न सकिन्छ : अविवाहित हुनु भनेको चाहिँ यो घरघडेरीलाई आवाद गर्ने मानिसको चाँजोपाँजो नमिलेको अवस्था हो
डा.श्यामप्रसाद न्यौपाने नेपाली साहित्यमा सुपरिचित र सुविख्यात हस्ताक्षर हुनुहुन्छ । स्याङ्जा जिल्लाको गल्याङ नगरपालिका, वडा नं.४, कुरुङ्चेमा जन्मी हाल नवलपरासी जिल्लाको सुनवल नगरपालिका, वडा नं.१२, भुमहीका स्थायी बासिन्दा डा.न्यौपानेका कविता, खण्डकाव्य, गीत, गजल, मुक्तक, समालोचना, लघुकथा, ताङ्का आदि विभिन्न साहित्यिक विधाका सत्रवटा कृति प्रकाशित छन्
हरपल प्रेमोत्सवमय हुनु प्रेमनगरको विशेषता थियो । प्रेमनगरमा प्रेम गर्नेहरूको भीड थियो । संसारमा प्रेमको खँडेरी पर्दै गएकाले प्रेमको प्रवद्र्धन गर्न प्रेमनगरको स्थापना गरिएको थियो ।
प्रेमनगरमा विभिन्न प्रकारका प्रेमीप्रेमिका हुन्थे– टिनएजरदेखि वृद्धसम्म । प्रेमनगरमा महिला हुन्थे, पुरुष हुन्थे र हुन्थे तेस्रो लिङ्गीहरू
एउटै कृतिलाई फरकफरक उमेर समुहका पाठकहरूले फरकफरक तारतम्यले पढ्न सक्छन् भन्ने गहिरो साहित्यिक चेतका धनी, डा. नवराज लम्सालको `डाँफेको रङ´ पनि उनको उक्त धनकै अर्को स्वरूपमा आएको अर्को `अग्नि´ हो । झट्ट सुन्दा कहाँको महाकाब्य , कहाँको किशोर उपन्यास , भन्ने लागेता पनि जसले अग्निलाई जुन दृष्टिकोणबाट पढेको छ, उसले डाँफेको रङलाई सोही दृष्टिकोणबाट अवश्य पढ्नेछ , अनि भेट्नेछ सप्तरङ्गी डाँफेको आत्मावृतान्त भित्र आफ्नै जीवनको सप्तरङ्गी इन्द्रेणी
