[नेपाली लघुकथा आधुनिक नेपाली साहित्यको लोकप्रिय र प्रभावकारी विधा हो । सीमित आकारभित्र जीवन, समाज, राजनीति, संस्कृति तथा मानवीय संवेदनाका जटिल आयामहरूलाई कलात्मक ढङ्गले प्रस्तुत गर्नु यसको मूल विशेषता रहेको छ । विशेषतः वि. सं २०४० पछिको अवधिमा नेपाली लघुकथाले उल्लेखनीय विकास गरेको देखिन्छ
जहाजबाट उत्रेर जता मानिसहरूको हुल जान्छ त्यतै जाँदैछौँ । नयाँ सपनाको मुलुकमा हाम्रा पाइलाहरू चल्दै छन् । जुलुसजत्तिकै छ हुल । ‘महाजनो येन गता स पन्थाः’ भनेझैँ । तल्लो तलाको घुमाउरो बाटो पार गरेर अर्को घर अगाडि लाइनमा उभिन पुगेका छन् मान्छेहरू । दुई लाइन छ । एउटा स्वदेशी पासपोर्ट भएकाहरूको हो रे ! हामी विदेशीहरूको बेग्लै लाइन छ
केही यात्राहरू छोटा भए पनि अत्यन्त रमाइला हुन्छन्। केही यात्राले जीवनभर साथ दिने सम्झनाहरू छोडेर जान्छन्। ती क्षणहरू दीर्घकालसम्म स्मृतिपटलमा अमिट बनेर रहन्छन्। वास्तवमा मानव जीवन पनि त्यस्तै एउटा निरन्तर यात्रा नै हो—जन्मदेखि मृत्युसम्म चलिरहने।
यसपटक हाम्रो गन्तव्य थियो पूर्वी नेपालको सुन्दर पहाडी ठाउँ फिक्कल
"हेल्लो..."
"भन्नुस् न।"
उतापट्टिबाट युवकको स्वर कानमा ठोकियो।
"ए... सरी! झुक्किएर फोन लागेछ।"
"झुक्किएर लागेका फोनहरूले घरिघरी नौलो र नयाँ कुरा लिएर आउने गर्छन्।"
"तपाईं अपरिचित मान्छेसँग पनि यति धेरै बोल्नुहुन्छ?"
"अहिले त अपरिचित नै हो। तर समयले चिनायो भने?"
"तपाईं अलि बढी गफ गर्दै हुनुहुन्छ
बिहानको कलिलो घामले पहाडी गाउँको टाकुरालाई चुम्नुअघि नै तेजमानको घरको अँध्यारो कुनाबाट एउटा परिचित र मिठो धुन गुञ्जिन्थ्यो ।
घनन... घनन...। घार...घुर...घार...घुर...। त्यो मिठो धुन थियो, काठको बुट्टेदार ठेकीभित्र दही मथिरहेको मदानीको संगित । जसले निदाएको सिंगो गाउँलाई प्रत्येकदिन ब्युँझाउँथ्यो
पुस्तक समीक्षा साहित्यिक संसारको एक महत्त्वपूर्ण बौद्धिक विधा हो। यसले पाठकलाई पुस्तक छनोट गर्न मार्गदर्शन गर्नुका साथै कृतिको साहित्यिक, वैचारिक, भाषिक र कलात्मक मूल्यबारे निष्पक्ष दृष्टिकोण प्रदान गर्छ। समीक्षा लेखक, पाठक र समाजबीचको बौद्धिक संवादको सेतु पनि हो। त्यसैले यसको आधार अध्ययन, निष्पक्षता, प्रमाण र बौद्धिक इमानदारी हुनुपर्छ