19 वर्षदेखि निरन्तर
समकालीन साहित्य
समकालीन साहित्य
नेपाली साहित्यको इतिहास र यसको निरन्तर विकासक्रममा यात्रा-साहित्य अर्थात् नियात्राले एउटा अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण, लोकप्रिय र समृद्ध स्थान ओगटेको छ।
विगतमा यात्रा वृत्तान्तलाई नयाँ स्थानको भ्रमण, दर्शनीय स्थलको बाह्य हुबहु विवरण वा मनोरञ्जनात्मक टिपोटमा मात्र सीमित राखिने परिपाटी थियो
१: प्रश्नहरूको आँधी — पहिलो अभियोग
शवगृहमा शान्ति थिएन । त्यहाँ रुवाइ पनि थियो, तर त्यो रुवाइभन्दा ठूलो आवाज थियो—मौनता । एउटै कोठामा सयौँ शवहरू पङ्क्तिबद्ध थिए । कतिपयको अनुहार चिन्न सकिने अवस्थामा थिएन, कतिपयका हातमा अझै घडी बाँधिएको थियो, कतिपयको खल्तीमा आधा भिजेको नागरिकता थियो, र कतिपयसँग त कुनै नाम नै बाँकी थिएन
बिहानको चहलपहल बिस्तारै घरबाट बाहिरिइसकेको थियो। रोहन र निशा आ–आफ्नो अफिसतिर लागेका थिए। निरवले झोला भिरेर स्कूलको बस समातेको धेरै बेर भइसकेको थियो। भान्साको काम मिलाएर सहयोगी महिला पनि ढोका बन्द गर्दै बाहिरिइन्। त्यसपछि त्यो घरमा बाँकी रहे केवल हेमराज।
घरभित्र अब कसैको बोलाइ सुनिँदैनथ्यो
पृष्ठभूमि
नारायण मरासिनी (वि.सं. २०२९) ले कविता, कथा, समालोचना, निबन्ध–नियात्रा लगायतका साहित्यिक विधामा कलम चलाएका छन् । २०४६ सालको जनआन्दोलनपछिको सापेक्ष खुला परिवेशमा कविता लेख्ने क्रम सुरु गरेका मरासिनीका पुस्तकाकार रूपमा ‘तीजको कोसेली’ (गीतहरूको सँगालो– २०५०), ‘समयका धब्बाहरू’ (मुक्तक सङ्ग्रह– २०५१), ‘साने’ (खण्डकाव्य– २०५६), ‘रणभूमिबाट’ (कविता सङ्ग्रह– २०६३), ‘हेडसरका कथाहरू’ (लघुकथा सङ्ग्रह– २०७१), ‘बिहेको निम्तो’ (कथा सङ्ग्रह– २०७८), ‘घैँटीको मूल्य’ (कथा सङ्ग्रह– २०८१) लगायतका कृतिहरू प्रकाशित छन्
डुवर्समा कविता साहित्यको थालनी सन् 1942 मा प्रकाशित ‘धामीको सवाई’ नामक सवाई पुस्तिकाबाट भएको हो। यस पुस्तिकाको पठन पछिका प्रजन्महरूका निम्ति पनि उपलब्ध हुन सकोस् भन्ने उदेश्य लिएर यसको दोस्रो संस्करणको प्रकाशन सन् 1950 मा गरिएको थियो। त्यसबेला पुस्तिकामा प्रकाशित नाम अनुसार पाठकहरूले यसका रचयिता दिलबहादुर सरदार हुन् भन्ने जानकारी पाएका थिए
कहिलेकाहीँ प्रकृति केवल नदी भएर बग्दैन—ऊ इतिहासको एउटा कालो अध्याय बनेर बग्छ । कहिलेकाहीँ पानी केवल पानी हुँदैन—त्यसमा मानिसका सपना, घरका सम्झना, आमाका काख, बाबुका पसिना, बालबालिकाका भविष्य र एउटा पुस्ताका आशाहरू मिसिएका हुन्छन् । २०८३ साल भदौ १० गतेको त्यो बिहान पनि सायद अरू बिहानजस्तै उदाएको थियो
