यात्राको बीजारोपण : एउटा आकस्मिक निम्तो
जीवनमा कतिपय यात्राहरू लामो समयको योजना र तयारीपछि तय हुन्छन् । कतिपय यात्राहरू भने कुनै आकस्मिक निम्तो, मनको एउटा सानो इच्छा र संयोगले जन्म लिन्छन् । हाम्रो पाथीभरा यात्रा पनि यस्तै एउटा संयोगको उपज थियो ।
कार्तिक ३ गते साँझ करिब ७ः३० बजेको थियो
भाइटिकाको भोलिपल्ट तृतीयाको साँझदेखि नै मिथिला गाउँको हरेक गल्लीमा छठको रंग छरिएको थियो । तराईको मिथिला गाउँलाई आड बनाएर बगिरहेको थियो सिरसिया खोला । बगरको डिलमा घनाबाँसका सहारामा सजाइएका रंगीचंगी पन्डालहरू, केराका हरिया थाम र बालुवामा सजिएका माटाका दियाहरूसँगै झिलिमिली बत्तीले बस्ती र सिरसियाको बगर बेहुली झैँ सिँगारिएको थियो
पृष्ठभूमि:
साहित्यको सबैभन्दा गाह्रो विधा हास्यव्यङ्ग्य लेखन हो । मानिसलाई रुवाउन सजिलो हुन्छ तर हसाँउन गाह्रो छ । समाजमा सामाजिक कुरीति र मानवीय कमजोरीलाई हाँस्यका माध्यमबाट जात्रा र प्रहसनमा मौखिक परम्पराबाट प्रस्तुत गर्ने प्राचीन परम्परा रहेको छ । नेपालीमा मुद्रित साहित्यको विकाससँगै हाँस्य र व्यङ्ग्यले छुट्टै साहित्यिक स्वरूप लिन थाल्यो
१. विषय प्रवेशः
साहित्य र समाजको सम्बन्ध अन्योन्याश्रित र द्वन्द्वात्मक हुन्छ । प्रगतिवादी दृष्टिमा साहित्य केवल कोरा कल्पना, व्यक्तिगत भावनाको उद्वेग र मनोरन्जनको साधन मात्र होइन; यो त युगीन यथार्थको वस्तुपरक प्रतिबिम्बन र सामाजिक–राजनीतिक परिवर्तनका लागि दह्रो हतियार हो । साहित्य वर्गसङ्घर्षको वैचारिक अभिव्यक्ति हो
नेपाली समाजमा केही यस्ता व्यक्ति छन् जो आफ्नो वयोवृद्ध उमरेमा पनि आफुले जानेको अनुभव गरेको, पाएको ज्ञानलाई पाटकलाई पनि लाभान्वित बनाउन पुस्तक प्रकाशित गर्छन्। यस्ता जाँगरिला जोसिला र उपकारी व्यक्तित्व हुन डि पी न्यौपाने। कालिम्पोङका श्री न्यौपाने उमेरले अहिले चौरानब्बे वर्षको नेटो काट्नुहुँदैछ
कुनै साल अनिल पौडेलजी साझा प्रकाशनको सञ्चालक भएको बेला विराटनगरमा साझाको पुस्तक मेलाका साथ अहिलेका कोशीप्रदेशका कविहरूका माझमा कविगोष्ठी पनि गरे गराएको सम्झना छ । तिथी मिति अहिले म ठ्याक्क भन्न सक्तिनँ । माघ फागुनतिर हिउँदको बेला थियो । अहिलेभन्दा लगभग एक दशक वा केही अघिको कुरा हुनुपर्छ