19 वर्षदेखि निरन्तर
समकालीन साहित्य
समकालीन साहित्य
चांगी विमानस्थलमा पाइला टेक्नेबित्तिकै एउटा बेग्लै संसारमा प्रवेश गरेको आभास भयो । यस्तो अनुभूति तब भयो, जब विमानस्थलको मुटुमा रहेको ‘ज्वेल’ (द जेवेल) भित्रको ४० मिटर अग्लो कृत्रिम झरना देखें । मन बोल्यो, ‘यहाँ प्रविधिले प्रकृतिलाई बन्दी बनाएको छैन, बरु श्रद्धापूर्वक पुजेको रहेछ ।’
जहाँ प्रविधि र प्रकृतिको यस्तो अद्भूत मिलन हुन्छ, त्यहाँबाट सुरु हुन्छ– सिंगापुरको विकास यात्रा
“गाइगोठका कुरा भो… नसोधौ होला
गाउँबेँसीको दैनिकी, घाँसकुँडोको साँझबिहान
डालेघाँसको पुग नपुग सबै सबै
पुरानो चलचित्रको कथाजस्तै
विस्मृतिमा पुगेका कुरापनि सोध्दिन” - अक्षरभित्रको गाउँ
“यताकि र उता” का स्रष्ठा साहित्यकार डा.शरद परासरलाई हार्दिक बधाई । “अक्षरभित्रको गाउँ” मा नसोधेरैपनि सोधिएको गाउँको खबर घर छोडेर हिडने हामी सबैका खबर हुन्
मानव सभ्यताको इतिहासमा प्रत्येक युगलाई कुनै न कुनै आविष्कारले नयाँ दिशा दिएको छ । आगोले मानिसलाई अन्धकारबाट उज्यालोतिर डोर्यायो । कृषिले घुमन्ते जीवनलाई स्थायी बस्तीमा रूपान्तरण गर्यो । मुद्रणकलाले शिक्षाको समझलाई सीमित वर्गबाट जनसाधारणसम्म पुर्यायो । विद्युत् र औद्योगिक क्रान्तिले उत्पादनको स्वरूप फेरिदियो
रात आधाभन्दा धेरै बितिसकेको थियो।
आकाशभरि बादलका पातला तहहरू बिस्तारै बगिरहेका थिए। बागमतीतिरबाट आएको चिसो हावाले उपत्यकालाई हलुकासँग स्पर्श गरिरहेको थियो। दिनभरि कोलाहलले भरिने काठमाडौँ रात पर्नासाथ अर्कै रूप धारण गर्थ्यो। टाढा डाँडाका काखमा टल्किएका बत्तीहरू ताराझैँ झिलिमिली देखिन्थे
आजको आख्यान साहित्यमा पात्रको स्थान सर्वाधिक महत्त्वपूर्ण रहेको प्रतीत हुन्छ। कथातत्त्वलाई प्राधान्य नदिएर आख्यान लेखक मानवीय चरित्रलाई आफ्नो कृतिमा उतार्न बढ़ी उद्यत हुन्छ। आजको मानवका गुण-दोष, समता-विषमता, व्यवहार, इच्छा, प्रचेष्टा, जिजीविषा इत्यादि विभिन्न कुराहरूमा बढ़ी ध्यान केन्द्रित गरी आख्यानले आफ्नो संसार सिर्जना गर्दछ
प्रसिद्ध रुसी साहित्यकार फ्योदोर दोस्तोएभ्स्कीको एउटा निकै घतलाग्दो भनाइ छ, ‘मानिसहरू नयाँ पाइला चाल्न र नयाँ शब्द बोल्न सबैभन्दा बढी डराउँछन् ।’ तर, कहिलेकाहीँ मान्छे डरलाई जितेरै मृत्युको बाटोमा किन लामबद्ध हुन्छ ? आफ्नै माटोको सुगन्धलाई चटक्कै भुलेर ऊ किन बिरानो जंगल पस्छ ? यी गम्भीर प्रश्नहरूले समकालीन नेपाली समाजलाई नराम्ररी गिज्याइरहेका छन्
