कथा संग्रह
"कमरेड भाउजू"
कथाकार: कृष्ण बजगाईं
कवितासङ्ग्रह
"प्रथम पुरुष"
कवि: कृष्ण उपाध्याय
प्रकाशक: समकालीन साहित्य प्रतिष्ठान, बेलायत

समकालीन साहित्यिक रचना

सांस्कृतिक प्रस्तुतिका दृष्टिबाट अर्की आइमाई उपन्यासको विश्लेषण (कृति/समीक्षा)

१. प्रारम्भ ः संस्कृतिको परिचय
कुनै वस्तुलाई परिमार्जन गरी वा सुसंस्कृत रूप दिई चम्किलो तुल्याउने काम संस्कृति हो । हरेक मानव समुदाय कुनै न कुनै संस्कृतिमा आबद्ध हुन्छ । एउटा जाति वा सम्प्रदायको संस्कृति अर्को जाति वा सम्प्रदायको भन्दा भिन्न हुनसक्ने भएकाले संसारमा संस्कृतिगत विविधता पाइन्छ र यही विविधताका कारण हरेक जातिका चालचलन, रीतिथिति, रहनसहन, आचारविचार, भावना आदिमा पनि विविधता रहेको देखिन्छ । कुनै राष्ट्र वा जातिको सामाजिक जीवन, राजनीति, अर्थनीति, चालचलन, गीत, नृत्य, वाद्यवादन, चाडबाड, जात्रा, कला आदिमा प्रतिबिम्बित हुने र तिनका कलाकौशल, बौद्धिक विकास आदि झल्काउने सम्पूर्ण क्रियाकलापको परिष्कृत रूपलाई संस्कृति भनिन्छ । कला, भाषा, साहित्य, दर्शन, धर्म, नीति, इतिहास आदि विभिन्न सन्दर्भ पनि संस्कृतिभित्रै समेटिन्छन् । पारम्परिक गीत, नृत्य, वाद्यवादन, चाडबाड, तीर्थ, व्रत, पर्व, धर्म, संस्कार, मूर्तिकला, चित्रकला, वास्तुकला, जात्रा आदिका सन्दर्भबाट पनि संस्कृतिलाई अथ्र्याइएको पाइन्छ । परम्परित मूल्यमान्यता, रीतिरिवाज, चालचलन, धर्म, संस्कार, आस्था, व्यवहार, इतिहास पूर्वजन्म, पुनर्जन्म, कर्म, भाग्य, ईश्वरीयता, लोकोक्ति, लोकप्रचलन मात्र नभएर नवसिर्जित मूल्यमान्यता आदि पनि संस्कृतिभित्र पर्न सक्छन् ।

फ्रिडम टु डाइ (कथा)

“नमस्कार! म पत्रकार खुशी ।” मैले हात जोडेर नमस्ते गर्दै भने “हिजो हजुरलाई अन्तर्वार्ताको लागि फोन पनि गरेकी थिएँ नि !”

'निषिद्ध बस्तीमा' कवितासंग्रह: आँखी झ्यालबाट (कृति/समीक्षा)

कवि विवश पोखरेलको साहित्यिक परिचय नेपाली साहित्यमा कवि आफैँले उजिल्याइसकेको अवस्थामा फेरि अर्को कृति प्राप्त भएको छ ‘ निषिद्ध बस्तीमा’ (२०६६) । अनिदो रात र बत्तीमा पुतलीहरु (कवितासंग्रह २०५१) समय विम्व ( कथासंग्ह २०५९) , स्नेहअस्त्र ( कथासंग्रह २०६१) , साँढेको दाइँ (व्यंग्यनिबन्धसंग्रह २०६२) , कर्कलाको छाता ( बालकवितासंग्रह २०६३) , फुच्चे भाइको घोडा ( बालकवितासंग्रह २०६३) कविका अघिल्ला कृतिहरु नेपाली साहित्यले प्राप्त गरिसकेको छ । विभिन्न संघसंस्थाहरुबाट पुरस्कार, मान , सम्मान तथा कदरपत्रले साहित्यमा अनुमोदन भइसकेका कवि विवशले तरंग , पालुवा, नागबेली, वाणी जस्ता पत्रिका कृतिहरुको सम्पादन पनि गरिसकेका छन् । तीन दसक लामो साहित्यिक यात्रामा परबाट देख्ता कवि विवश नेपाली साहित्य र नाट्य अभिनय क्षेत्रमा समेत निरन्तर साधनारत छन् ।

लघुकथा

उत्सर्गभित्रको कथा
(उज्ज्वल जी.सी.)
अनौंठो साँढे
(राम बिनय)
मानव अधिकारको रक्षा
(डा. कपिलदेव लामिछाने)

कविता

एक बृद्ध र साँझ
(शशी थापा पण्डित)
सपनाको प्रेम यात्रा
(ओमप्रसाद घायल)
बिमानस्थलको गेटबाट
(कृष्ण कट्टेल)

कथा

जुलुस
(पेशल आचार्य)
दंड
(परशु प्रधान)
मसानघाट
(सञ्जु बजगाईं)

गीत

गीत
(राकेश कार्की)
गीत
(भीम ठटाल)
गीत
(सुरेन्द्र महर्जन अमर)

जीवनी

वरिष्ठ समालोचक डा. बासुदेब त्रिपाठीको एक संक्षिप्त परिचय
(बसन्त श्रेष्ठ)
१२ भाषाका ज्ञाता: हेमचन्द्र पोख्रेल
(नरेन्द्रराज प्रसाई)
आदिकवि भानुभक्त आचार्य
(विजय सागर)

निबन्ध

को वरिष्ठ ? को कनिष्ठ ?
(विनयकुमार शर्मा नेपाल)
शम्भवामी युगेः युगेः
(पेशल आचार्य)
माथापच्ची
(विनयकुमार शर्मा नेपाल)