कवितासङ्ग्रह
"प्रथम पुरुष"
कवि: कृष्ण उपाध्याय
प्रकाशक: समकालीन साहित्य प्रतिष्ठान, बेलायत
डायास्पोरिक कथा संग्रह "समुद्र र सपना"
कथाकार: सञ्जु बजगाईं
प्रकाशक: रत्न पुस्तक भण्डार, काठमाण्डौं

समकालीन साहित्यिक रचना

कृष्ण उपाध्यायको तेस्रो पुरुषको दृष्टिमा "प्रथम पुरुष" (कृति/समीक्षा)

कृष्ण उपाध्याय । यो नाम नेपालमा थुप्रैको होला तर नेपाली कवितामा मैले उति सम्झेको नाम होइन । अहिलेका प्रखर मानवशास्त्री मेरा मित्र सुरेश ढकाल (पिएच्डी) ले मेरो र यस नामका बीच सेतुको काम गरिदिए । कृष्णको अद्भूत र समसामयिक काव्यधाराको दुनियाँबाट उछिट्टिएर गरेको जोखिमपूर्ण काव्ययात्राले मलाई लेखूँ वा नलेखूँका बीचको धर्मसङ्कटमा पारिदिएको छ । यसमा उनका केही आग्रह छन् ः यथा, ‘पाठकहरू, कविता विशिष्ट कला हो, अझैं कष्टपूर्वक भित्र पस्ने यत्न गर्नोस्, नबुझिने केही छैन, मेले धेरै लामो समयसम्म यसलाई अन्तस्करणदेखि नै बुझेर लेखेको छु, मैले जति कष्टपूर्वक लेखेको छु, उत्रि नै तपाई ं पनि कष्ट गर्नोस्, अवश्य पनि यहाँ दोहोराहटको आभास होला, तिनको पनि अर्थ खुल्दै जानेछ’ आदि । यी मन्त्रमय लाग्छन्, सूक्तिमय लाग्छन्, प्राचीन लाग्छन् । यिनमा प्रेमको आराधन छ, भाषा अध्यात्मपूर्ण छ ।

हृदयघात (कथा)

दिनभर अस्पतालमा काम गरेर फर्किदा पनि थकाइको महससु हुँदैन प्रतिमालाई। सानैदेखि मिहिनेती र परोपकारी भावना भएकी प्रतिमा एक अस्पतालकी परिचारिका हो। परापूर्व कालमा भएदेखि परिचारिका काम राम्रो मानिँदैन थियो तर वर्तमान सयममा परिचारिकालाई साक्षात देवीजस्तै मान्छन् बिरामीहरू। प्रतिमा त आफैँमा मृदुभाषी र सहयोगी भावना भएकी नारी। नारी कोमलता त उसमा प्रचुर छँदैथियो। त्यसमाथि उसले काम गर्ने अस्पताल मुटु रोगीका निम्ति मात्र थियो।

साहित्यकार पेशल आचार्यसँग कुराकानी (वार्ता)

(२०२३ साल साउन १५ मा मोरङ, विराटनगरमा पिता श्याम आचार्य र माता शोभा आचार्यका तीन भाइ छोराहरूमध्ये जेठा छोराका रूपमा जन्मनु भएका पेशल आचार्य रामेछाप जिल्लाका पुराना भाषा शिक्षक र क्रियाशील कवि, निबन्धकार, भूमिकाकार र कथाकार हुनुहुन्छ । कथा, कविता, निबन्ध सबै विधाका गरी करिब ३० वटा कृतिका स्रष्टा आचार्यका प्रकाशित मौलिक पुस्तक भने कविता, कथा र निबन्ध गरी ३ थान र सम्पादित कृतिहरू ८ थान रहेका छन् । आचार्यले रामेछाप जिल्लाबाट निस्कने रामेछाप नयन साप्ताहिक, रामेछाप साप्ताहिक, कर्मचारी मिलन केन्द्रका स्मारिका, शिक्षक संघसंस्थाका स्मारिका, विद्यालय तथा क्याम्पसका अभ्यास शिक्षण निर्देशिका र विभिन्न साहित्यिक पत्रपत्रिकाहरू पनि सम्पादन गर्नु भएको छ ।

हास्यव्यङ्ग्य

उस्तै ! उस्तै !
(चूडा मणि रेग्मी)
फुल पार्ने श्रीमति
(विश्व विनोद)
गोमन साँप जस्तै तरकारी र आँप ?
(शिखण्डी)

कथा

बिबिसि-को कुकुर
(गोबिन्दसिंह रावत, पीएचडी)
निर्गमन
(युवा बराल ‘अनन्त’)
अब भरे उसिनेको आलु खाने छोरी !
(उज्ज्वल जी.सी.)

जीवनी

१२ भाषाका ज्ञाता: हेमचन्द्र पोख्रेल
(नरेन्द्रराज प्रसाई)
आदिकवि भानुभक्त आचार्य
(विजय सागर)
नेपाली आधुनिक गीतका लोकप्रिय गायक फत्तेमान
(नरेन्द्रराज प्रसाई)

विचार

शैक्षिक सन्दर्भमा असामयिक नेपाली भाषाका उखानहरू
(डा. यदु नन्दन उपाध्याय)
मगर पाङ (भाषा) को अध्ययन १
(लालमणि पोख्रेल)
मगर पाङ (भाषा) को अध्ययन २
(लालमणि पोख्रेल)

गीत

गीत
(ऋषि बस्ताकोटी)
गीत
(पेशल आचार्य)
गीत
(राज थापा)

नियात्रा

सोइनमले जुराएको यात्रा
(बिकु लामा)
पूर्वखोला यात्रामा चौबिस फन्का
(राजेश कुमार अर्याल)
सिण्डिकेटको सास्तिमा मुस्ताङी मुस्कान
(गोपाल झापाली)