कथा संग्रह
"कमरेड भाउजू"
कथाकार: कृष्ण बजगाईं

समकालीन साहित्यिक रचना

साहित्यकार दामोदर पुडासैनी ‘किशोर’सँग वार्ता वार्ता

(दामोदर पुडासैनी ‘किशोर’ चर्चित साहित्यकार हुनुहुन्छ । सं. २०१९ जेष्ठ १८ गते काठमाडौँको जितपुरफेदीमा जन्मिएका पुडासैनी पेसाले महालेखा परीक्षकको कार्यालय, बबरमहलका निर्देशक हुनुहुन्छ । कथा, कविता, निबन्ध, नियात्रा, गजल, हाइकुजस्ता विधाहरूमा सिद्धहस्त दामोदर पुडासैनीका ‘आफन्तका अनुहारहरू’, ‘आँखाको खोजीमा’, ‘आकारको खोजीमा’, ‘आलोकित आयाम’, र ‘समयको सहीछाप’ जस्ता कविता सङ्ग्रहहरू अत्यन्त चर्चित रहे । अझ सं. २०६५ सालमा प्रकाशित उहाँको नियात्रा सङ्ग्रह —‘यात्राका प्रेमिल तरङ्गहरू’ र सं. २०७० सालमा रत्न पुस्तक भण्डारले प्रकाशनमा ल्याएको अर्को नियात्रा संग्रह —‘नमेटिएका चित्रहरू’ ले नेपाली नियात्रा लेखनमा बिल्कुलै नयाँपन ल्याएका छन् तथा दिनानुदिन चर्चाको शिखर चढिरहेछन् । अमेरिका, बेलायत, रूस, फ्रान्स, जर्मनी, स्वीट्जरल्याण्ड, नेदरल्याण्ड, पाकिस्तान, युनाइटेड अरब इमिरेट्स्, जोर्डन, कतार, इजिप्ट, भारत, चीन, बङ्गलादेश, म्यान्मा, श्रीलङ्का, थाइल्याण्डजस्ता विश्वका दुई दर्जनभन्दा बढी मुलुकहरू र नेपालका ७१ भन्दा बढी जिल्लाहरूको भ्रमण गरिसक्नु भएका पुडासैनी अत्यन्त मिलनसार र सहयोगी स्वाभावका हुनुहुन्छ । विषय र शैली दुवैमा नयाँपन भएपछि मात्र लेखन राम्रो हुन्छ भन्ने विचार राख्नु हुने उनै साहित्यकार दामोदर पुडासैनी ‘किशोर’सँग समकालीन नेपाली साहित्यका नेपाल प्रतिनिधि कवि तथा साहित्यकार पेशल आचार्यले गर्नु भएको कुराकानीको सारसङ्क्षेप यहाँ प्रस्तुत छ —

देवकोटाको 'पागल' कविताको कविताबाटै विवेचना कृति/समीक्षा

अति चर्चित अति धरोहर
पढदा खेरी अति मनोहर
लक्ष्मीको त्यो पागल कविता
यथार्थको हो यो व्यङ्गरमिता
पढ्दा पाइन्छ सरलता

योगी नरहरिनाथ र उनको शिखरिणी यात्रा कृति/समीक्षा

योगी नरहरिनाथ (१९७१-२०५९) नेपालका एक अध्यात्मिक व्यक्ति थिए। उनी नेपालका उद्भट आध्यात्मिक व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्।वेद, वेदान्त, इतिहास,पुरातत्त्व, पुराण, जस्ता अति गहन विषयहरूका ज्ञाता, प्रकान्ड विद्वान् योगी आजीवन अन्वेषकका रूपमा रहेको पाइन्छ। देश एवं विदेशका धेरै ऎतिहासिक तथा पुरातात्त्विक स्थानहरूको भ्रमण गरेर उनले अध्ययन अनुसन्धान गरेका छन्। त्यस बाहेक उनी एक कुशल साहित्य सर्जक पनि हुन्। सिद्धहस्त आशु कविका रूपमा पनि परिचित उनी नेपालकाआध्यात्मिक व्यक्तित्वहरू मध्ये एक हुन्। संस्कृत र नेपाली भाषामा रचितयोगी नरहरिनाथका केही कृतिहरू (योगी नरहरिनाथ स्मृतिग्रन्थ२०६८ : १३५) प्रकाशित छन् भने धेरैजसो अप्रकाशित छन्। घण्टौंसम्म कवितामय संस्कृतमा धाराप्रवाह प्रवचन गर्ने योगीका निमित्त बसेर कविता लेख्नु सामान्य कुरा थियो।

संस्मरण/स्‍मृति

जीवनको एउटा अविस्मरणीय दिन
(डा. वल्लभ मणि दाहाल)
एउटा अग्लो प्रकाश-स्तम्भ ढलेपछिको अन्धकारमुनि बसेर आज म
(डा. गोविन्दराज भट्टराई)
आमासँग जोडिएका आँसुका घुट्काहरु
(प्रदीप नेपाल)

कृति/समीक्षा

डायोस्पोरिक भावनाको कथा: "कमरेड भाउजू"
(रामकुमार पण्डित क्षेत्री)
"वनमारा झार"मा मन जोड्ने तार आफैंभित्र
(डा. खगेन्द्रप्रसाद लुइटेल)
मुरारि पराजुलीको "हाँसेर उसका ओठले" भित्रको अन्तर्वस्तु र रूपरचना
(डा. कपिलदेव लामिछाने)

गीत

गीत
(सुरेन्द्र महर्जन अमर)
गीत
(भेषराज रिजाल)
गीत
(कविता पौडेल)

व्यक्तित्व / कृतित्व

चूडामणि रेग्मी: विविध आयाम
(मोदनाथ प्रश्रति)
मेरा वुझाइमा चूडामणि रेग्मी
(कृष्णप्रसाद श्रेष्ठ)
नेपाली वाङ्मयका अविश्रान्त साधकः चूडा मणि रेग्मी
(अनिरुद्ध तिमसिना)

निबन्ध

को आस्तिक? को नास्तिक ?
(विनयकुमार शर्मा नेपाल)
जसरी भए पनि ...!
(माधव काफ्ले)
के सत्य ? के असत्य ?
(विनयकुमार शर्मा नेपाल)

लघुकथा

धनसिरी
(इन्द्रकुमार श्रेष्र्ठ सरित्)
सत्यता
(पूर्ण मुनंकर्मी)
आमाको पिरलो
(डा. कपिलदेव लामिछाने)