कथा संग्रह
"कमरेड भाउजू"
कथाकार: कृष्ण बजगाईं

समकालीन साहित्यिक रचना

बहुला पण्डित कथा

गाउँमा एउटा हल्ला फिँजियो । हल्ला हुनु सामान्य कुरा हो तर यो सत्य पनि हुन सक्छ र असत्य पनि । यस्तै सत्य र असत्यको बीचमा मैले पनि यो हल्ला नसुनेको होइन । सुनिहाल्दैमा पत्यउनै पछृ केही छैन । कुरा बुभ्mनु राम्रो हो । विचार गर्नु आप्mनो बुध्दिको कुरा । त्यसैे उक दुइ जनालाई सोधो के यो सत्य हो ? भनेर कसैले त्यस कुरालाई दुःखसाथ सत्य मानेर सुनाए भने कसैले असत्य ठानेर पनि सत्यको रुप दिए । मलाई भने सत्य भए पनि कसैमाथि हाासो उठाउनु थिएन न त असत्यलाई नै सत्यको रुप दिनु थियो ! थियो त केवल एउटा सहानुभूति जुन कुरा सत्य भएर पनि असत्य भैmँ मान्नै पथ्र्यो ।

म्लान कथा

प्रभातकालीन प्राथना गर्दा देउताले केही भनेन् । मैले दैनिक गन्तब्य पुग्ने ट्रेन पक्डिसकेकी थिएँ । डिसेम्बर महिनाको मध्यदेखि झर्न थालेका हिउँ फूल झेलेर हैरान भएको यो मन र तनलाई आज बिहानैदेखि निख्रिएको नील गगन अनि सुरिएको सुर्यको उपस्थितिले स्वप्निल आनन्द दिएको थियो । ट्रेनको भ्यालसँगै जोडिएर कुद्ने बाहिरका दृष्यहरु मैले पढेको लियोनार्दोका क्यानभाषभन्दा कम मुल्यका देखिएका थिएनन् । म दङ्ग थिएँ । म जस्तै आ–आफ्ना काममा निस्किएका अरुहरु पनि दङ्ग थिए ।

नवलपरासीको कथाकारितामा इन्द्रेणी शर्माका कथाहरू एक विवेचना कृति/समीक्षा

नेपाली साहित्यमा नवलपरासी जिल्लाको योगदानलाई केलाएर हेर्दा, महाकाव्य, खण्डकाव्य, कथासङ्ग्रह, कविता, उपन्यास, निवन्ध, गजल, क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याएको देखिन्छ । साहित्यिक विधामा कथा पनि एक महत्वपूर्ण विधा हो तर कथा लेखनमा नवलपरासीको इतिहासलाई केलाउँदा त्यति पुरानो देखिदैन । २०५१ सालमा रामहरी अधिकारीले ‘ अपशोच’ लिएर कृतिकारको रूपमा देखा पर्नु भयो । पुनः २०५५ सालमा उहाँ ‘बाबुको चेला’मा देखा पर्नु भयो । कृष्णादेवी शर्मा श्रेष्ठको ‘घरभेटी भाउजू (२०५४)’ सदानन्द अभागीका ‘पश्चतापको आँसु(२०५८),‘परिवर्ततन कथासङ्ग्रह(२०६३)’, ‘भुटानी शरणार्थीको व्यथा कथा (२०६३)’, ‘बालुवाको घर (२०६९)’ बाबुराम लामिछानेको ‘ हार भन्दा पर(२०६०)’ पाखाको (२०६३)र इन्देणी शर्मा जलदका इन्देणी शर्माका कथाहरू (२०६३) कृतिको रूपमा हामीले अध्ययन गर्न पाएका छौं । कृतिकारमा देखा नपरे पनि कथा लेखनमा अग्रसरता देखाउने कथाकारहरूको संख्या पनि नवलपरासीमा कम छैनन् जस्तै दीपक सोती, भूपेन्द्र शर्मा गण्डर्षि, अस्मिता पौडेल, चेतनारायण भुसाल, श्याम न्यौपाने, कैरा ब. पुन, बालचन्द्र आचार्य, कृण्ड कँडेल, खुमलाल कँडेल, राजकुमार कालीकोटा, अशोक काफ्ले, सोम सुवेदी, हिमलाला चापागाई, हरिप्रसाद लम्पूm, मित्रबन्धु पौडेल, दीपक बराल, कमला गोधुली, सावित्री सापकोटा ‘सन्ध्या’ कोपिला शर्मा, शिवशंकर बस्याल, धनपति कोइराला, दिनेश शर्मा ‘लहर’ रमेश हरिलठ्ठक, इल्या भट्टराई, विष्णुप्रसाद लामिछाने सरोज उजाड, भगवती पाण्डे, राधा पाण्डे, आदिले नवलपरासीको कथाकारितामा आपूmलाई सहभागी बनाइ सुनमा सुगन्ध छरेका छन् ।

कविता

सरकार हामी कामेका छैनौं
(सुरेन्द्र देवकोटा)
सुखराम ताराखुकको कविता
(श्रीशीशा राई)
जीवन लिला
(तिलक कार्की)

हास्यव्यङ्ग्य

लागूभागू नबन फागु, जय होली नबिगार चोली !
(बद्री प्रसाद दाहाल)
संविधानसभा महात्म्य
(प्रजेश खनाल)
खानसम्म खायो
(चूडा मणि रेग्मी)

जीवनी

वरिष्ठ समालोचक डा. बासुदेब त्रिपाठीको एक संक्षिप्त परिचय
(बसन्त श्रेष्ठ)
१२ भाषाका ज्ञाता: हेमचन्द्र पोख्रेल
(नरेन्द्रराज प्रसाई)
आदिकवि भानुभक्त आचार्य
(विजय सागर)

विचार

कविता : सृजन र स्वरूप
(होम सुवेदी)
भारतका वर्तमानका केही नारी समालोचकहरू - संक्षिप्त अध्ययन
(नवीन पौड्याल)
भारतमा नेपाली गीत लेखनको परम्परा र प्रवृत्ति
(नवीन पौड्याल)

गीत

गीत
(राकेश कार्की)
गीत
(भीम ठटाल)
गीत
(सुरेन्द्र महर्जन अमर)

संस्मरण/स्‍मृति

चूडा मणि रेग्मीसँगको वनारस वसाइतिर फर्कदा
(पोष राज निरोला)
फरक छ, मरेपछि पनि बाँच्नु
(पेशल आचार्य)
जगदीश घिमिरेसँगका मेरा सम्झनाहरू
(पेशल आचार्य)